Waarom ontdekken sommige mensen met de Ziekte van Parkinson ineens een passie voor schilderen, beeldhouwen of muziek componeren?
Al sinds de jaren zeventig signaleren artsen dat sommige mensen met Parkinson een opvallende toename in creativiteit ervaren – vaak in verband gebracht met het gebruik van dopamine-agonisten, medicijnen die bedoeld zijn om het verlies aan dopamine-producerende hersencellen deels te compenseren.
Gebaseerd op deze inzichten ontwikkelden Bas Bloem (op de foto, in de uitzending van Jinek), Bianca Spee en collega’s wetenschappers – een programma voor creatieve betrokkenheid. Gedurende tien weken werden mensen met Parkinson uitgenodigd om verschillende creatieve vormen te verkennen: bijvoorbeeld schilderen, muziek, modeontwerpen. Het doel: onderzoeken hoe creativiteit kan bijdragen aan welzijn, veerkracht, zelfregie en het ervaren dat je ‘wereld’ weer groter kan worden.
Maar het onderzoeksteam vroeg zich al snel af: kan creativiteit therapeutisch benut kan worden?
In een uitgebreide studie van o.a. Bianca Spee, gepubliceerd in onder meer Nature Parkinson’s Disease, werd door het team rond de 800 mensen met Parkinson gevraagd mee te doen aan deze studie.
“Het gaat niet om artistiek talent,” zegt Spee. “Het gaat om flexibiliteit in denken en het ervaren van autonomie – nieuwe mogelijkheden zien, je aanpassen, betekenis vinden.”
Creativiteit in de zorg, welke rol heeft het?
Voor mensen met Parkinson kan het verkennen van creatieve vormen helpen bij:
- het ervaren van autonomie en eigen regie
- het omgaan met veranderingen in het leven en de ziekte
- het versterken van cognitieve flexibiliteit
- het vergroten van welzijnsoverleving, los van louter motorische of medicamenteuze behandeling
Het is waardevol om creatieve verbinding te zien als aanvullend traject naast medische zorg en leefstijlinterventies – niet in plaats van, maar in aanvulling op.
Meer weten?
Ga naar de website van de Parkinson Vereniging. Of kijk de uitzending van Jinek, van 17 november terug.
